Intro: Bruggenbouwers, er is een schreeuwende behoefte aan in deze tijden, waarin economische tegenwind mensen eerder lijkt te verleiden om zich te focussen op hun eigen hachje, dan naar het algemeen belang te kijken. Ad Poppelaars is Pijlervoorzitter van het Regionetwerk. Hij wil bruggen slaan binnen de TVVL om kennisdeling te stimuleren en regio’s te empoweren. En daarmee slaat steekt hij direct de hand uit naar de samenleving.
Drs. W. (Wietse) Buma, Merlijn Media BV
Ad Poppelaars (5 september 1953) doorliep in zijn jonge jaren de MTS Elektrotechniek en verdiepte zich vervolgens in de Werktuigbouwkunde via de befaamde ACVI-cursussen. Na jaren werkzaam te zijn geweest bij verschillende een adviesbureau’s is hij sinds 2001 Directeur/Eigenaar van Rienks Engineering uit Breda. “Advieswerk werk is nooit hetzelfde. De ene keer ben je bezig met een school, dan weer in de Zorg of met een kantorencomplex. Die voortdurende afwisseling vind ik heerlijk, verslavend zelfs”, vertelt Poppelaars enthousiast. Hoewel de crisis er inhakt, ervaart hij de huidige tijd toch in positieve zin als “opwindend. De installatiebranche treedt steeds meer op de voorgrond bij bouwopgaven. Door verduurzaming, de vraag naar energiebesparende oplossingen en de maatschappijbrede aandacht voor het comfortniveau in gebouwen, neemt ons belang in het bouwproces toe.”

Doelen
Poppelaars draait al wat jaartjes mee in het TVVL-circuit. Beginjaren 80 werd hij lid van de branchevereniging. Na verschillende bestuursfuncties te hebben bekleed op regionaal en landelijk niveau, werd hij in 2012 Pijlervoorzitter Regionetwerk. Een functie die hem, vanwege zijn regionale betrokkenheid in het verleden, op het lijf lijkt te zijn geschreven. Poppelaars heeft een duidelijke missie. “Mijn grootste uitdagingen zijn om de regio’s sterker te maken en via hen op een doeltreffende wijze kennisdeling te faciliteren.”

Brug
Daarvoor is het nodig “om een brug te slaan tussen ‘Leusden’, waar het hoofdkwartier van TVVL zetelt, en de regio’s. De kennis die wordt opgedaan in de expertgroepen en dergelijke, moet zo snel mogelijk toegankelijk worden gemaakt voor TVVL-leden. De regio’s vervullen daarbij in mijn optiek een sleutelrol. Ze zijn een vehikel om de aandacht te vestigen op nieuwe publicaties. Bovendien kunnen via lezingen op een laagdrempelige wijze nieuwe inzichten worden verspreid. Nu neemt ISSO nog vaak beide taken voor haar rekening, maar dat is eigenlijk een omweg.” Poppelaars mikt op vier avondlezingen per regio per jaar. “Die moeten technisch worden gevoed met sprekers en onderwerpen die in de expertgroepen en Impuls naar boven komen drijven.” Daarnaast is het volgens hem raadzaam om minimaal één event per jaar te organiseren voor alle begunstigers in de regio. “Om de banden te onderhouden en ze bij te praten.”

Kennisdeling
Nieuwe kennis moet dus zo snel mogelijk bij TVVL-leden terecht komen en de regio’s zijn daarvoor het geijkte kanaal. Daarom is Poppelaars nu ook bezig om binnen TVVL de contacten met de expertgroepen en Impuls aan te halen, zodat zij makkelijker hun weg weten te vinden naar de regio’s. De nieuwe regiokoers heeft een generiek karakter, vertelt Poppelaars, “maar dat mag niet ten koste gaan van de relatieve autonomie waarin de regio’s opereren. Iedere regio heeft een eigen gezicht, een voor leden herkenbare uitstraling. Dat moet je niet verstoren. Bovendien zijn er grote verschillen in de mate waarin regio’s actief zijn. Die ruimte wil ik ze ook laten. Ik wil wel naar een minimum aantal activiteiten toe per regio. Daarnaast denk ik dat het verstandig is om feeling te houden met elkaar door vier keer per jaar bijeen te komen met alle Voorzitters van de verschillende regiobesturen en de Pijlervoorzitter. Voor de rest is het aan de regio’s zelf om invulling te geven aan hun rol.”

Evenwichtige besturen
Om op strategisch en operationeel niveau goed te kunnen functioneren, hebben de regio’s behoefte aan actieve, daadkrachtige en deskundige bestuursleden. Enkele tips van Poppelaars: “Slapende bestuursleden moet je als regio proberen te enthousiasmeren of anders vervangen. Ik merk dat besturen waarin verschillende bloedgroepen van TVVL op een evenwichtige manier zijn vertegenwoordigd, beter functioneren. Vooral als er ook opdrachtgevers in zitting willen nemen. Op dat moment is er namelijk een extra pull-factor voor verkopers en leveranciers om ook een bestuursfunctie te willen bekleden.”

Resultaten
Poppelaars heeft de eerste vruchten van zijn nieuwe koers al mogen plukken. Zo heeft zijn ‘eigen’ regio West Brabant/Zeeland dit jaar vier avondlezingen georganiseerd. Ook heeft hij al vier bijeenkomsten met regiobestuurders achter de rug. “Maar we zijn er nog lang niet. De samenwerking met Impuls en de expertgroepen staat nog in de kinderschoenen. De Pijlers zelf zijn nog zoekende naar een manier om invulling te geven aan hun rol. Dat geldt ook voor het landelijke bestuur. Volgens mij moeten de bestuursleden erg wennen aan de nieuwe organisatiestructuur, waarin ze meer op afstand opereren en zich beperken tot het uitzetten van de grote lijnen. Al met al komt de afstemming tussen het landelijk bestuur en pijlervoorzitters nog niet helemaal uit de verf.”

Ruchtbaarheid
Poppelaars wil zich de komende tijd richten op het versterken van de intraregionale samenwerking. “Als regio’s bijvoorbeeld meer ruchtbaarheid geven aan hun activiteiten, zullen leden eerder verleid worden om ook elders in het land bijeenkomsten te bezoeken. Dat is goed voor hun netwerk, kennisniveau en voor de regio’s.” Maar niet alleen de leden moeten hun weg weten te vinden in de vereniging, ook de buitenwereld moet TVVL weten te vinden. “En daarvoor is het nodig om als TVVL duidelijke standpunten in te nemen bij maatschappelijke relevante kwesties. Een pittige opgave, want met zoveel verschillende bloedgroepen stap je al snel op iemands tenen. En toch is het mogelijk, daar ben ik van overtuigd.”

Kwesties
Volgens Poppelaars biedt de huidige situatie voldoende aanknopingspunten voor TVVL om zich te mengen in het maatschappelijk debat. Sterker nog; bij bepaalde kwesties kan de samenleving gewoon niet om TVVL heen. “Neem nu het jaarthema van 2012, ‘duurzaamheid rendabel maken’. Dat is brandend actueel. De nieuwbouwactiviteiten nemen af, maar de behoefte aan oplossingen om de bestaande gebouwenvoorraad te kunnen verduurzamen, is groeiende. Wij kunnen als branchevereniging daar ons steentje aan bijdragen. ‘Commissioning’ is ook een actueel thema, dat maatschappijbreed kan rekenen op de nodige aandacht. Opdrachtgevers zoeken naar besparingsmogelijkheden, zonder dat die ten koste gaan van het comfortniveau in gebouwen. Ze willen garanties van ons als branche dat de beloofde prestaties ook daadwerkelijk worden behaald. Ook het Bouw Informatie Model mag rekenen op steeds meer belangstelling, zowel van opdrachtgevers als aannemende partijen. De bouw- en installatiesector gaan er nog maar schoorvoetend mee aan de slag. Er zijn nog veel muurtjes te slechten tussen de verschillende disciplines voordat het maximale rendement kan worden behaald uit de samenwerking. Dat proces verloopt nu extra traag, omdat BIM met name interessant is bij nieuwbouwprojecten. Maar die markt is vrijwel tot stilstand is gekomen. Toch zal ‘bimmen’ steeds meer ingeburgerd raken. Dat zal overigens ook consequenties hebben voor contractvormingsprocessen. Ik voorzie een verschuiving naar meer DBFMO-achtige constructies. Het is wenselijk als TVVL over dit soort thema’s duidelijke standpunten inneemt en die ook uitdraagt. Dat schept duidelijkheid naar de samenleving en ketenpartners toe.”

Toekomst
Alle partijen in de bouwkolom zullen zich de komende vijf jaar andere rollen moeten eigen maken, denkt Poppelaars. Voor de adviseur kan dat tweeledig uitpakken. “Of hij zal zich primair gaan richten op conceptontwikkeling of hij zal de totale uitwerking van een ontwerp voor zijn rekening nemen, tot en met de werktekeningen. en wie weet een gedeelte van de directievoering aan toe.” Die rolverschuiving heeft ook consequenties voor TVVL. “De vereniging zal zichzelf een sturende rol moeten aanmeten, gelegitimeerd door haar technisch-inhoudelijke expertise. Kijken we nog verder in de toekomst, zeg over een jaar of twintig, dan vermoed ik niet dat er qua techniek veel zal zijn veranderd in gebouwen. Techniek blijft een middel om comfort te creëren. We zullen wel te maken hebben met totaal andere gebouwen De passieve mogelijkheden van een gebouw zullen steeds verder worden uitgenut.. TVVL zal tegen die tijd nog zeker bestaan. Dankzij de inzet van leden, bestuurders, maar ook dankzij de Maatschappelijke Advies Raad, die ons nu helpt om de vereniging ‘futureproof’ te maken.”